Skip navigation links

Khai mạc Triển lãm “Khoa cử Việt Nam xưa trong Di sản Tư liệu thế giới”
Send this page to somebodyPrint this pageFeedback

Chiều ngày 05/3/2018, tại sân Đại Bái (Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Hà Nội), Trung tâm Lưu trữ quốc gia I và Trung tâm Lưu trữ quốc gia IV thuộc Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước phối hợp với Trung tâm hoạt động Khoa học Văn Miếu - Quốc tử Giám thuộc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội tổ chức Triển lãm “Khoa cử Việt Nam xưa trong Di sản Tư liệu thế giới”.
      Đến dự và cắt băng khai mạc Triển lãm có Ông Triệu Văn Cường - Thứ trưởng Bộ Nội vụ; Ông Đặng Thanh Tùng - Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước; Ông Phạm Định Phong - Phó Cục trưởng Cục Di sản Văn hóa - Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch; Ông Trương Minh Tiến - Phó Giám đốc Sở Văn hóa Thể thao Hà Nội; Ông Dương Trung Quốc - Tổng thư ký Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam Cùng đại diện lãnh đạo các vụ, viện thuộc Bộ Nội vụ, Bộ Văn hóa thể thao và Du lịch; Bộ Ngoại giao, Bộ Tài chính; Văn phòng Chính phủ; Ủy ban UNESCO Việt Nam; đại diện lãnh đạo các đơn vị chức năng và tổ chức thuộc Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước; các đơn vị bảo tàng, di tích tại Hà Nội.

Về phía đơn vị tổ chức có bà Trần Thị Mai Hương - Giám đốc Trung tâm Lưu trữ quốc gia I; ông Nguyễn Xuân Hùng - Giám đốc Trung tâm Lưu trữ quốc gia IV; ông Lê Xuân Kiêu - Giám đốc Trung tâm hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám. Ngoài ra còn có các cơ quan thông tấn, báo chí đến đưa tin về sự kiện này.

 

 Ông Đặng Thanh Tùng - Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước phát biểu khai mạc Triển lãm

Phát biểu khai mạc, ông Đặng Thanh Tùng - Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước cho biết: nhằm tôn vinh các Di sản tư liệu đã được thế giới công nhận như: Mộc bản, Châu bản, Bia Tiến sĩ. Với quan điểm Di sản tư liệu trước hết thuộc về tất cả mọi người, và mọi công dân đều có quyền thụ hưởng những giá trị quý báu của di sản tư liệu, Ban tổ chức triển lãm đã lựa chọn giới thiệu hơn Với hơn 50 tài liệu tiêu biểu, là những hiện vật, hình ảnh, phiên bản tài liệu như: Bia tiến sĩ, Châu bản, Mộc bản được giới thiệu tại Triển lãm giúp các nhà nghiên cứu, du khách trong nước và quốc tế có cái nhìn tổng thể về nền khoa cử Việt Nam trong thời kỳ phong kiến. Đây cũng chính là nguồn tư liệu quý cho các nhà khoa học, nhà quản lý và độc giả yêu thích văn hóa lịch sử tìm hiểu sâu hơn về văn hóa Việt Nam nói chung.

Thông qua chuyên đề triển lãm, công chúng sẽ hiểu thêm giá trị nhân văn, truyền thống hiếu học, truyền thống tôn sư trọng đạo từ ngàn đời của dân tộc Việt Nam được tái hiện tại không gian linh thiêng của Văn Miếu Quốc Tử giám (nơi thờ tự các bậc Chu Công, Khổng Tử; nơi đào tạo ra hiền cho đất nước).

Có thể nói, hoạt động liên kết triển lãm nhân dịp đầu xuân Mậu Tuất 2018 giữa Trung tâm Lưu trữ quốc gia IV, Trung tâm Lưu trữ quốc gia I và Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám đã mở ra một hướng mới, tạo điều kiện cho công chúng trong và ngoài nước được tiếp cận gần hơn với nguồn di sản tư liệu quý của dân tộc.

 

 Ông Triệu Văn Cường - Thứ Trưởng Bộ Nội vụ tặng hoa cho các đơn vị đồng tổ chức Triển lãm

 

 Cục trưởng Đặng Thanh Tùng tặng Giám đốc Trung tâm Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám Lê Xuân Kiêu bản dập Mộc bản triều Nguyễn phản ánh việc xây dựng Văn Miếu - Quốc Tử Giám

 

 Ông Lê Xuân Kiêu - Giám đốc Trung tâm hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám tặng hoa cảm ơn Cục trưởng Cục Văn thư và lưu trữ nhà nước Đặng Thanh Tùng

 

 Các đại biểu, khách mời cắt băng khai mạc Triển lãm

 
Triển lãm gồm những phần chính sau:

Phần I: Lịch sử giáo dục và khoa cử Việt Nam qua các triều đại

Phần II: Quốc Tử Giám - Trường Đại học đầu tiên của Việt Nam

Phần III: Bia đề danh Tiến sĩ và các Trạng nguyên tiêu biểu

Vài nét về lịch sử khoa cử Việt Nam:

Lịch sử khoa cử Việt Nam đã trải qua gần 1000 năm, mở đầu bằng khoa thi Tam trường để chọn Minh kinh Bác học vào năm 1075 dưới triều vua Lý Nhân Tông. Người đỗ đầu kỳ thi này là Lê Văn Thịnh quê ở làng Bảo Tháp, xã Đông Cứu (nay thuộc huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh) và là vị thủ khoa đầu tiên trong lịch sử Việt Nam với danh nghĩa Ông trạng khai khoa. Năm 1195, nhà Lý tiếp tục cho mở khoa thi Tam giáo (Nho giáo, Phật giáo, Đạo giáo) để chọn người hiền tài giúp nước.

Đến triều Trần, chế độ khoa cử phát triển và hoàn thiện hơn, các khoa thi tổ chức đều đặn và được quy định rõ ràng. Năm 1232, vua Trần Thái Tông cho mở khoa thi Thái học sinh để chọn Đệ nhất giáp, Đệ nhị giáp, Đệ tam giáp. Tại khoa thi Thái học sinh năm 1247, nhà Trần đặt ra danh hiệu Tam khôi gồm Trạng nguyên, Bảng nhãn, Thám hoa. Người đỗ đầu khoa thi này là Nguyễn Hiền, ông được coi là vị Trạng nguyên trẻ nhất trong lịch sử khoa cử Việt Nam, khi ấy ông mới 13 tuổi.

Năm 1396, vua Trần Thuận Tông lần đầu tiên đặt lệ thi Hương, năm trước thi Hương, năm sau thi Hội ở Kinh đô. Thi Hương là kỳ thi được tổ chức tại các trường thi ở nhiều tỉnh thành (từ Hương có nghĩa là khu vực quê hương của người dự thi). Để được vào dự thi Hương, các Nho sinh phải trải qua kỳ thi Khảo hạch ở địa phương nhằm giảm bớt những người chưa thực sự đủ năng lực, đức hạnh. Người đỗ khoa thi Hương gọi là Hương cống và được phép tham dự thi Hội. Thi Hội là khoa thi được tổ chức 3 năm một lần ở cấp trung ương do bộ Lễ tổ chức. Người đỗ đầu khoa thi Hội được gọi là Hội nguyên. Thi Đình là kỳ thi cao nhất được tổ chức tại sân đình nhà vua. Đề thi do nhà vua trực tiếp ra và sau khi Hội đồng giám khảo hoàn thành việc chấm bài, cân nhắc điểm sổ, chính nhà vua tự tay phê lấy đỗ. Người đỗ đầu thi Đình gọi là Đình nguyên. Ai đỗ đầu cả ba kỳ thi Hương, Hội, Đình được gọi là Tam Nguyên.

Các khoa thi được tổ chức cho tất cả các Nho sinh trong cả nước, không phân biệt nơi học, tuổi tác, địa vị xã hội, số lần đã dự thi.

Vào năm 1484, dưới thời Lê, với chủ trương đề cao Nho học và tôn vinh bậc tri thức Nho học đỗ đại khoa, vua Lê Thánh Tông đã xuống chiếu cho dựng Bia Tiến sĩ trong Văn miếu khắc tên những người đỗ Tiến sĩ kể từ khoa thi năm 1442. Mỗi khoa thi là một tấm bia đặt trên lưng rùa, do vậy, bia Tiến sĩ không chỉ mang ý nghĩa lưu danh khuyến khích người hiền tài giúp nước mà còn là biểu tượng lịch sử văn hóa về nền giáo dục khoa cử Việt Nam.                              

Các Tiến sĩ có tên niêm yết trên bảng vàng sẽ được ban yến tiệc trong cung, được bệ kiến Hoàng thượng, thưởng ngoạn cảnh đẹp tại vườn ngự uyển, cưỡi ngựa dạo khắp kinh thành, rồi vinh quy bái tổ. Phần thưởng cao quý nhất cho Tiến sĩ là được khắc tên vào bia đá đặt ở Văn Miếu để lưu danh muôn đời./.

 

 

 

 Các đại biểu khách mời tham quan khu trưng bày Triển lãm

 

Khách tham quan khu Triển lãm

 

 Một số khách nước ngoài tham quan khu Triển lãm

Tin, ảnh: Nhật Anh

Created by Tranngoc
 


Tin khác:

   Trao tặng phiên bản tài liệu lưu trữ liên quan đến Cụ Nguyễn Văn Luyện – Liệt sỹ, Bác sỹ, nguyên Đại biểu Quốc hội, Ủy viên Ban Thường trực Quốc hội khóa I(02/03/2018)
   Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước (Bộ Nội vụ) trao tặng Bộ Y tế bản sao Bức thư Bác Hồ gửi ngành Y tế năm 1955(27/02/2018)
   Triển lãm “Khoa cử Việt Nam xưa trong Di sản Tư liệu thế giới”(26/02/2018)
Hit Counter

                                 © Trung tâm Tin học - Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước. Liên lạc với Ban Biên tập

                                 Số giấy phép: 64/GP-BC, cấp ngày: 12/02/2007.

                                 Địa chỉ: 12, Đào Tấn, Ba Đình, Hà Nội; Điện thoại: (84-4) 37660370; Fax: (84-4) 37665165
                                 ® Ghi rõ nguồn "archives.gov.vn" khi phát hành lại thông tin từ website này.