Skip navigation links

Kỳ 2: Tổng tuyển cử lần thứ hai của Quốc dân đồng bào
Send this page to somebodyPrint this pageFeedback

Thành công của cuộc Tổng tuyển cử lần thứ hai của quốc dân đồng bào này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với lịch sử Quốc hội nói riêng và lịch sử dân tộc nói chung.

(Tiếp theo)

Thông cáo của Hội nghị Hiệp thương chính trị thống nhất Tổ quốc đã “nhất trí khẳng định rằng cần tổ chức sớm cuộc Tổng tuyển cử trên toàn lãnh thổ Việt Nam để bầu ra Quốc hội chung cho cả nước”. Từ đây toàn Đảng, toàn quân và toàn dân ta đã bắt tay ngay vào công tác chuẩn bị cho cuộc Tổng tuyển cử. Chỉ thị số 228-CT/TW ngày 03 tháng 01 năm 1976 của Ban Chấp hành Trung ương về việc lãnh đạo cuộc Tổng tuyển cử bầu Quốc hội chung của cả nước đã đưa ra nội dung chỉ đạo “Cuộc Tổng tuyển cử bầu Quốc hội lần này phải là một cuộc động viên các tầng lớp nhân dân trong nước ra sức xây dựng lại nước nhà, ổn định đời sống, phục hồi và phát triển kinh tế, phát triển văn hóa, làm cho cả nước ta trở thành một nước xã hội chủ nghĩa có công nghiệp hiện đại, nông nghiệp hiện đại, quốc phòng vững mạnh, văn hóa và khoa học tiên tiến” (1).

Và trong cuộc hành trình của toàn Đảng, toàn dân ta với sự nghiệp thống nhất nước nhà trên tất cả các phương diện, ngày 25 tháng 4 năm 1976 - “ngày hội lớn của toàn thể nhân dân Việt Nam đã diễn ra tưng bừng, sôi nổi trên khắp mọi miền đất nước ta, từ thành thị đến nông thôn, từ đồng bằng đến miền núi, từ rẻo cao biên giới đến hải đảo xa xôi đâu đâu cũng trang hoàng đẹp đẽ, đặc biệt là các thành phố, đô thị, dọc Quốc lộ số 1 và các trục giao thông chính đều rực rỡ, đèn, ảnh, cờ, hoa, bích chương, biểu ngữ chào mừng ngày Tổng tuyển cử Quốc hội chung của cả nước, ngày hội thống nhất non sông” (2) và đối với nhân dân miền Bắc “đây là lần tuyển cử đại biểu Quốc hội lần thứ 6, nhưng trên phạm vi cả nước thì đây là cuộc Tổng tuyển cử lần thứ hai” (3).

Trước và trong ngày Tổng tuyển cử này, dù phải đối mặt với nhiều thách thức, khó khăn: ở cả hai miền Nam - Bắc, các trụ sở, công trình, hoa màu đều bị địch phá hoại nghiêm trọng, hơn nữa với các loại chất độc hóa học do đế quốc Mỹ rải khắp nơi đã ảnh hưởng rất lớn tới đời sống của nhân dân, để lại hậu quả đau lòng cho đồng bào không chỉ ở thời chiến mà còn tác động lâu dài đến tận ngày nay,... Ở miền Nam, một phần nhỏ ngụy quân, ngụy quyền “vẫn lén lút hoạt động phá hoại dưới nhiều hình thức, kể cả hình thức quân sự. Các giai cấp bóc lột, tư sản, địa chủ và tầng lớp tri thức tư sản ở miền Nam chưa được cải tạo theo chủ nghĩa xã hội. Bọn tay sai của đế quốc bên ngoài đang câu kết với bọn phản cách mạng trong nước, kể cả bọn phản động đội lốt tôn giáo và bọn trùm phong kiến phản động trong các dân tộc thiểu số, nhằm chống lại ta. Nếu chúng ta không cảnh giác đề phòng thì chúng có thể tập hợp lại để phá hoại cuộc Tổng tuyển cử hoặc ít nhất cũng nhân cơ hội Tổng tuyển cử mà phản tuyên truyền ta”(4). Tuy nhiên, dưới sự chỉ đạo sáng suốt của Đảng, cuộc bầu cử Quốc hội chung của cả nước đã thành công tốt đẹp, “thể hiện ý chí và tình cảm của nhân dân ta” và khẳng định chân lý “nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một, sông có thể cạn, núi có thể mòn, song chân lý ấy không bao giờ thay đổi”.

Cuộc Tổng tuyển cử đã bầu ra được 492 đại biểu Quốc hội- “những người con ưu tú nhất của Tổ quốc Việt Nam”, bao gồm “đại biểu công nhân, nông dân, trí thức cách mạng, đại biểu dân tộc, đại biểu tôn giáo, các nhân sĩ dân chủ và yêu nước. Đó là hình ảnh sinh động của toàn dân Việt Nam đoàn kết, sum họp một nhà. Trong lịch sử bốn nghìn năm của dân tộc, đây là một đại hội đại biểu nhân dân đông đủ nhất, đại hội mở đầu của thời kỳ cả nước tiến lên chủ nghĩa xã hội”(5).

Thành quả của quá trình diễn ra cuộc Tổng tuyển cử lần này đã được ghi lại một cách chặt chẽ, cô đọng, chân thực trong bộ “Hồ sơ về cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa VI ngày 25 tháng 4 năm 1975”. Toàn bộ khối hồ sơ, tài liệu này đã được chỉnh lý khoa học, từ đơn vị bảo quản số 2241 đến đơn vị bảo quản số 2291, 2294, trong quyển mục lục số 2, phông Quốc hội, hiện đang được lưu trữ tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, kèm theo đó còn có cơ sở dữ liệu và tài liệu đã được số hóa nên bạn đọc có thể thực hiện tra tìm, sử dụng tài liệu trên máy tính.

Khối hồ sơ, tài liệu của cuộc Tổng tuyển cử ngày 25 tháng 4 năm 1976 bao gồm những nội dung cơ bản như sau:

Thứ nhất, tài liệu về chỉ đạo, hướng dẫn chung cho hoạt động bầu cử của cả nước cũng như chỉ đạo, hướng dẫn riêng cho công tác bầu cử ở miền Bắc và miền Nam do điều kiện và đặc điểm riêng của từng miền của Ban Chấp hành trung ương Đảng, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Ban Chấp hành Trung ương Đoàn Thanh niên Lao động Hồ Chí Minh, Ban Chỉ đạo Hội đồng bầu cử và các bộ, ngành liên quan, như ở hồ sơ số: 2243, 2244, 2245.

Thứ hai, tài liệu về công tác chuẩn bị bầu cử chung cho cả nước cũng như ở hai miền Nam - Bắc với các nội dung về: thành phần, chỉ tiêu, danh sách ứng cử viên đại biểu Quốc hội; danh sách thành viên, thẩm tra tư cách đại biểu và hoạt động của Ban Chỉ đạo Bầu cử Trung ương, Ban Chỉ đạo bầu cử miền; thống nhất ngày bầu cử và kế hoạch bảo vệ cuộc bầu cử Quốc hội; kế hoạch và thực hiện công tác tuyên truyền và một số công việc cần làm khác phục vụ cho cuộc bầu cử với các hồ sơ như: 2241, 2242, 2246, 2247, 2249.

Thứ ba, tài liệu về công tác tiến hành bầu cử chính thức và bầu cử bổ sung đại biểu Quốc hội ở các tỉnh, thành trong cả nước: An Giang, Bắc Thái, Bến Tre, Bình Trị Thiên, Cao Lạng, Cửu Long, Đăk Lăk, Đồng Nai, Đồng Tháp, Gia Lai - Kon Tum, Hà Bắc, Hà Nam Ninh, Hà Nội, Hà Sơn Bình, Hà Tây, Hà Tuyên, Hải Hưng, Hải Phòng, Hậu Giang, Hoàng Liên Sơn, Tp.Hồ Chí Minh, Kiên Giang, Lai Châu, Lâm Đồng, Long An, Minh Hải, Nghệ Tĩnh, Nghĩa Bình, Phú Khánh, Quảng Nam - Đà Nẵng, Quảng Ninh, Sông Bé, Sơn La,… từ hồ sơ số 2253 đến hồ sơ số 2291, hồ sơ 2294. Bên cạnh những tài liệu hành chính thuộc phông Quốc hội thì tài liệu ảnh thuộc Phông này cũng đã thể hiện được không khí, tinh thần hăng hái, sôi nổi trong ngày bầu cử của quốc dân đồng bào.

Thứ tư, tài liệu về việc tổng kết công tác bầu cử. Thông qua tài liệu này chúng ta có được cái nhìn khách quan, chân thực và toàn diện, tổng thể về cuộc Tổng tuyển cử Quốc hội khóa VI ngày 25 tháng 4 năm 1976 - “Đây là cuộc vận động chính trị, cuộc biểu dương lực lượng, biểu thị ý chí, nguyện vọng của nhân dân, đây là ngày hội lớn của nhân dân cả hai miền Bắc Nam của Tổ quốc”(6). Và “Quảng Trị, Lai Châu, Quảng Ninh báo tin đồng bào dậy từ 4 giờ sáng, mặc đẹp, kéo nhau đi bầu cử. Nhiều cụ già trên 90 tuổi, trên 100 tuổi ở Hà Nội, Thanh Hóa, Hà Sơn Bình và nhiều nơi khác đã tự mình đến hòm phiếu để bỏ phiếu. Các cụ còn nhắc nhở con cháu trong gia đình, thôn xóm, làng bản đi bầu cử”(7), rồi “Những người đau ốm, bại liệt không thể đi được cũng đã được bảo đảm bỏ phiếu ngay tại bệnh viện hoặc nhà mình”(8). Đặc biệt, “Lần đầu tiên sau mấy chục năm sống trong hoàn cảnh đất nước bị xâm lược và chủ nghĩa thực dân thống trị, các từng lớp nhân dân miền Nam mới được sử dụng quyền làm chủ tập thể của mình và đã thực hiện quyền đó một cách trọn vẹn, đúng đắn” (9). Và Hội đồng bầu cử toàn quốc đã chính thức công bố kết quả cuộc Tổng tuyển cử bầu Quốc hội chung của cả nước như sau:

“- Tổng số đơn vị và khu vực bầu cử được quy đinh là: 80

- Tổng số đại biểu Quốc hội được bầu là: 492

- Tổng số người ứng cử là: 605

- Tỷ lệ số cử tri đã đi bầu so với tổng số cử tri ghi trong danh sách là: 98,77%

- Tỷ lệ số phiếu hợp lệ so với tổng số phiếu bầu là: 99,12%

- Tổng số đại biểu trúng cử là: 492

Trong số đại biểu trúng cử có:

- 80 đại biểu là công nhân

- 100 đại biểu là nông dân

- 06 đại biểu làm nghề thủ công

- 54 đại biểu là quân nhân

- 141 đại biểu là cán bộ chính trị

- 98 đại biểu là trí thức, nhân sĩ dân chủ

- 13 đại biểu các tôn giáo

Trong 492 đại biểu trên đây có:

- 132 đại biểu nữ

- 127 đại biểu thanh niên

- 67 đại biểu dân tộc thiểu số

- 29 đại biểu là anh hùng lao động và anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân” (10)

Trong Báo cáo của đồng chí Trường Chinh, Chủ tịch Hội đồng Bầu cử toàn quốc tại Kỳ họp thứ nhất của Quốc hội chung cả nước cũng đã đánh giá và nhấn mạnh rằng: “Thắng lợi to lớn của Tổng tuyển cử không những mang lại niềm tự hào chính đáng cho nhân dân trong nước, cho kiều bào ở nước ngoài, mà còn có tiếng vang khắp thế giới. Nhiều ký giả nước ngoài, trong đó có một số từ các nước tư bản chủ nghĩa đến quan sát cuộc Tổng tuyển cử của ta đã đánh giá cao tính chất thật sự dân chủ của việc bầu cử Quốc hội ta. Nhiều tổ chức thuộc các phong trào hòa bình, dân chủ, giải phóng dân tộc và bầu bạn quốc tế tỏ sự vui mừng trước thành công lớn của cuộc Tổng tuyển cử và dành cho nó những nhận xét tốt đẹp”(11). Và “Bầu cử Quốc hội là một bước quan trọng để tiến lên thiết lập Nhà nước xã hội chủ nghĩa trên toàn bộ nước Việt Nam, hoàn thành thống nhất nước nhà về mọi mặt”(12).

Thành công của cuộc Tổng tuyển cử lần thứ hai của quốc dân đồng bào này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với lịch sử Quốc hội nói riêng và lịch sử dân tộc nói chung, đó vừa là kết quả được kế thừa, đúc kết từ những đợt bầu cử Quốc hội trước đó, vừa để lại nhiều bài học kinh nghiệm vô cùng quý giá cho các đợt bầu cử Quốc hội sau này.
   

   Một số nét về tình hình ngày bầu cử 25 tháng 4 năm 1976

Nguồn: Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, phông Quốc hội, hồ sơ 2250, tờ số 26, 27

   Lễ mít tinh hoan nghênh các vị ra ứng cử Quốc hội ở Hà Nội ngày 25 tháng 4 năm 1976

Trong ảnh: Đoàn Chủ tịch Mít tinh (từ trái qua phải, hàng thứ nhất): đồng chí Phạm Văn Đồng (thứ 2), đồng chí Nguyễn  Lương Bằng (thứ 3), đồng chí Tôn Đức Thắng (thứ 4), đồng chí Trường Chinh (thứ 5)

Nguồn: Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, phông Quốc hội, SLT 1661

   

 Đại tướng Võ Nguyên Giáp bỏ phiếu bầu cử Quốc hội tại khu vực bỏ phiếu số 53, khu vực bầu cử số 1, Hà Nội.

Nguồn: Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, phông Quốc hội, SLT 1663

Đại tướng Văn Tiến Dũng bỏ phiếu bầu cử Quốc hội tại khu vực bỏ phiếu số 53, khu vực bầu cử số 1, Hà Nội.

Nguồn: Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, phông Quốc hội, SLT 1664

(Còn nữa)

Đỗ Hương - TTLTQGIII

Chú thích:

1. Phông Quốc hội, hồ sơ 2234, tờ 2

2. Phông Quốc hội, hồ sơ 2250, tờ 26

3. Phông Quốc hội, hồ sơ 2250, tờ 101

4. Phông Quốc hội, hồ sơ 2243, tờ 3, 4

5. Phông Quốc hội, hồ sơ 2307, tờ 1

6. Phông Quốc hội, hồ sơ 2250, tờ 27

7. Phông Quốc hội, hồ sơ 2250, tờ 26

8. Phông Quốc hội, hồ sơ 2250, tờ 36

9. Phông Quốc hội, hồ sơ 2250, tờ 36

10. Phông Quốc hội, hồ sơ 2250, tờ 110

11. Phông Quốc hội, hồ sơ 2250, tờ 96

12. Phông Quốc hội, hồ sơ 2250, tờ 75

Created by doanthuha
 


Tin khác:

   Nhìn lại quá trình Hiệp thương chính trị tới Tổng tuyển cử lần thứ hai và kỳ họp đầu tiên của Quốc hội với công cuộc Thống nhất hai miền Nam - Bắc qua tài liệu lưu trữ năm 1975-1976(21/04/2016)
   Giỗ tổ Hùng Vương qua tài liệu lưu trữ(08/04/2016)
   Giới thiệu một số mẫu tiền, giấy bạc Việt Nam giai đoạn 1945 - 1975 qua tài liệu lưu trữ(01/04/2016)
Hit Counter

                                 © Trung tâm Tin học - Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước. Liên lạc với Ban Biên tập

                                 Số giấy phép: 64/GP-BC, cấp ngày: 12/02/2007.

                                 Địa chỉ: 12, Đào Tấn, Ba Đình, Hà Nội; Điện thoại: (84-4) 37660370; Fax: (84-4) 37665165
                                 ® Ghi rõ nguồn "archives.gov.vn" khi phát hành lại thông tin từ website này.