Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước
  
  
  
  
  
  
 
LỜI GIỚI THIỆU
    Ngay sau khi đất nước giành được độc lập, ngày 08 tháng 9 năm 1945, Chính phủ lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà ra Sắc lệnh thành lập và chỉ định người đứng đầu Nha Lưu trữ Công văn và Thư viện toàn quốc thuộc Bộ Quốc gia Giáo dục. Ngày 03 tháng 01 năm 1946, Chủ tịch Chính phủ lâm thời nước Việt Nam dân chủ cộng hòa Hồ Chí Minh ký Thông đạt số 1C-VP nhấn mạnh giá trị đặc biệt của tài liệu lưu trữ đối với phương diện kiến thiết quốc gia và nghiêm cấm tiêu huỷ hồ sơ, tài liệu nếu chưa được phép của cơ quan có thẩm quyền.
    Nhằm tiếp tục tăng cường cho việc quản lý thống nhất của Nhà nước về công tác lưu trữ, ngày 04 tháng 9 năm 1962, Chính phủ ban hành Nghị định số 102/CP thành lập Cục Lưu trữ thuộc Phủ Thủ tướng.
    Ngày 11 tháng 12 năm 1982, Hội đồng Nhà nước thông qua Pháp lệnh bảo vệ tài liệu lưu trữ quốc gia. Thi hành Điều 14 của Pháp lệnh, ngày 01 tháng 3 năm 1984, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Nghị định số 34/HĐBT quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức của Cục Lưu trữ Nhà nước. Ngày 25 tháng 01 năm 1991, Chủ tịch Hội đồng Bộ Trưởng ra Quyết định số 24-CT giao cho Cục Lưu trữ Nhà nước quản lý công tác văn thư. Từ năm 1984 đến năm 1991, Cục Lưu trữ Nhà nước thuộc Hội đồng Bộ trưởng.
    Từ năm 1992, theo yêu cầu tinh giản bộ máy Nhà nước và giảm đầu mối các cơ quan trực thuộc, Hội động Bộ trưởng (nay là Chính phủ) đã giao cho Ban Tổ chức - Cán bộ Chính phủ (nay là Bộ Nội vụ) trực tiếp quản lý Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước.
    Để tạo cơ sở pháp lý cho hoạt động lưu trữ phát triển, đáp ứng yêu cầu của công cuộc đổi mới đất nước, ngày 04 tháng 4 năm 2001 Uỷ Ban Thường vụ Quốc hội đã thông qua Pháp lệnh lưu trữ quốc gia. Theo đó, cơ quan quản lý lưu trữ trung ương có chức năng tham mưu cho Đảng, chịu trách nhiệm trước Chính phủ trong việc thực hiện quản lý nhà nước về lưu trữ. Tiếp đó, tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XIII, Luật Lưu trữ đã được thông qua ngày 11 tháng 11 năm 2011.
    Tổ chức bộ máy của Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước gồm 16 cơ quan, đơn vị trực thuộc, trong đó có 6 đơn vị giúp việc và 10 cơ quan hành chính sự nghiệp.
    Về cán bộ, từ lúc chỉ có hơn 10 người khi mới thành lập, theo số liệu thống kê năm 2011, số lượng công chức, viên chức của Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước và các đơn vị trực thuộc có 549 người. Trong đó, số người đã qua đào tạo đại học trở lên là 330, số người có trình độ chuyên ngành văn thư, lưu trữ là 114, số người đã qua đào tạo trung cấp chuyên nghiệp và sơ cấp là 83.
    Tổ chức lưu trữ tại các Bộ, ngành, địa phương cũng ngày càng mở rộng và củng cố, hình thành một mạng lưới lưu trữ từ trung ương đến địa phương, nhất là từ sau khi Thủ tướng Chính phủ ra Chỉ thị số 726/TTg ngày 04/9/1997 về tăng cường chỉ đạo công tác lưu trữ. Ngày 28 tháng 4 năm 2010, Bộ Nội vụ ban hành Thông tư số 02/2010/TT-BNV Hướng dẫn chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức của tổ chức Văn thư, Lưu trữ Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và Ủy ban nhân dân các cấp. Theo đó, thành lập Phòng thuộc Văn phòng Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ (gọi chung là Phòng Văn thư - Lưu trữ) để giúp Chánh Văn phòng tham mưu cho Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ quản lý công tác văn thư, lưu trữ tại cơ quan và các đơn vị trực thuộc; tại Ủy ban nhân dân cấp tỉnh: “Thành lập Chi cục Văn thư - Lưu trữ trực thuộc Sở Nội vụ trên cơ sở hợp nhất Phòng Quản lý Văn thư - Lưu trữ và Trung tâm Lưu trữ tỉnh”. Đây là văn bản quy phạm pháp luật đầu tiên của cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định về việc thành lập tổ chức Chi cục Văn thư - Lưu trữ trên cả nước. Cho đến nay, các Bộ đã thành lập Phòng Văn thư - Lưu trữ thuộc Văn phòng Bộ; các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương thành lập Chi cục Văn thư - Lưu trữ.
    Suốt chặng đường đã qua, các dấu mốc phát triển của Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước đều có sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước và sự phối hợp, giúp đỡ của các cấp, các ngành. Cùng với đó, toàn thể công chức, viên chức Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước đã lao động quên mình để bảo vệ, bảo quản an toàn tài liệu lưu trữ, giữ gìn bí mật của Đảng, của Nhà nước và không ngừng phát huy giá trị tài liệu lưu trữ trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
    Để tái hiện phần nào những mốc son trong lịch sử xây dựng, củng cố, phát triển, đổi mới và hội nhập của Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu Chuyên trang với những tư liệu và hình ảnh ghi lại những dấu mốc quan trọng của Cục và của ngành.
    Chúng tôi cũng mong muốn sẽ nhận thêm những góp ý, các tư liệu và hình ảnh để bổ sung và hoàn thiện hơn nữa Chuyên trang này./.